VRAAG: In cartoons en strips hebben mensen altijd de hik als ze dronken zijn. Maar ik werkelijkheid hebben dronken mensen zelden of nooit de hik. Wie heeft dit voor het eerst bedacht?
CHATGPT: Het idee om dronken personages te laten hikken is niet door één specifieke tekenaar bedacht, maar is ontstaan in het theater en de vroege Amerikaanse animatie- en stripcultuur rond 1900.
Hoewel in werkelijkheid lang niet iedereen de hik krijgt van alcohol (het gebeurt vooral bij snel drinken, koolzuur of zure oprispingen), werd de hik in de amusementswereld de ultieme beeld- en geluidstaal voor dronkenschap. Dit had een aantal praktische en historische redenen:
1. De 'Hic' in vroege krantenstrips (rond 1900)
In de vroege Amerikaanse krantenstrips (comic strips) zochten tekenaars naar een nette, visuele manier om te laten zien dat een personage te veel gedronken had, zonder dat ze expliciet 'drank' of platte taal hoefden te gebruiken. Door simpelweg het woordje "Hic!" (of "Hik!") in een tekstwolkje te zetten, wist de lezer direct hoe laat het was. Dit paste binnen de strenge censuur en de opkomende matigingsbewegingen (Temperance movement) van die tijd.
2. Geluidseffecten in vroege cartoons (jaren 30)
Toen de stomme film plaatsmaakte voor de pratende tekenfilm (de talkies), werd de dronkemanshik pas écht een wereldwijd fenomeen.
• Looney Tunes & Carl Stalling: Muziekcomponist Carl Stalling introduceerde in de jaren 30 de vaste formule voor dronken tekenfilmfiguren bij Warner Bros. Looney Tunes. Zodra een personage (zoals Porky Pig in de cartoon Picador Porky uit 1937) alcohol ophad, speelde het orkest het bekende Prohibitie-liedje "How Dry I Am", synchroon met een luide, komische hik.
3. Waarom werd het zo populair?
• Censuur (Hays Code): Vanaf de jaren 30 gold in Hollywood de strenge Hays Code. Expliciet drankmisbruik mocht niet zomaar getoond worden. Een hik was een onschuldige, grappige 'slapstick'-manier om dronkenschap te suggereren zonder de censuurcommissie te provoceren.
• Stripklassiekers: Grote Europese striptekenaars namen deze beeldtaal over. Denk aan Hergé, die Kapitein Haddock in Kuifje voortdurend liet hikken als hij te veel Loch Lomond-whisky op had, of de dronken Romeinen in de Asterix-strips die luidkeels "Hic!" riepen.
Het is dus een klassieke cliché-afkorting (trope): een theatraal hulpmiddel dat zo vaak is herhaald dat we het automatisch begrijpen, ook al klopt het biologisch gezien meestal niet.
